HÀNG VẬN CHUYỂN BỊ VỠ, HỎNG, CHÁY NỔ – RỐT CUỘC AI CHỊU?

Nếu bạn từng gửi hàng đi xa, hay dùng dịch vụ vận chuyển quốc tế, chắc bạn không lạ cảnh:

Hàng móp méo, vỡ tung / cháy đen…

Và câu hỏi bật ra ngay lập tức:

Và thế là… cãi nhau.

Vấn đề là: Luật không đứng về “cảm xúc”, mà đứng về chứng cứ & thỏa thuận.

Theo Luật Thương mại 2005 và Bộ luật Dân sự 2015 quy định:

Nếu hàng mất mát, hư hỏng do lỗi của bên vận chuyển => phải bồi thường theo thiệt hại thực tế và theo hợp đồng.

– Hàng hóa bị tổn thất do lỗi của bên gửi/bên nhận (đóng gói sai, khai báo sai tính chất, che giấu hàng nguy hiểm…).

– Xảy ra sự kiện bất khả kháng (thiên tai lớn, tai nạn bất ngờ… theo đúng quy định trong luật / hợp đồng).

– Với hàng nguy hiểm / dễ cháy nổ (pin, hóa chất, khí nén…):

—Chủ hàng phải khai báo đúng và cung cấp tài liệu kỹ thuật, phiếu an toàn, chứng nhận an toàn vận chuyển theo quy định chuyên ngành.

—Nếu cố tình che giấu / khai sai → khi xảy ra sự cố, chủ hàng có thể phải chịu trách nhiệm chính và còn có nguy cơ bị xử phạt.

Tóm lại, khi có tranh chấp, người ta sẽ soi vào:

Hợp đồng, biên bản giao nhận, hình ảnh, video, chứng từ hàng hóa (test report, chứng nhận an toàn, MSDS…) và bảo hiểm (nếu có) – chứ không ai xử theo “anh nói – tôi nói”.

Thực tế, hàng hiếm khi hỏng vì một lý do. Thường là cả một “combo”:

– Kiểm hóa, bốc xếp nhiều lần

Hàng bị bê ra – vào để kiểm hóa, soi chiếu, bốc xếp ở cảng/kho.

– Nhân viên kho bãi thao tác không chuẩn

Quăng quật, ném hàng, chừa khoảng trống khi chằng buộc, xếp pallet lệch…

– Bao bì yếu, không đúng chuẩn

Carton mỏng, không chống sốc, không chống ẩm, không có cảnh báo hàng vỡ hỏng, không có xốp/chèn lót => nhìn ngoài thì ổn nhưng bên trong đã “tan nát”.

– Xếp dỡ sai cách

Hàng nặng đè lên hàng nhẹ, hàng dễ vỡ nằm dưới cùng, khoảng trống lớn trong thùng xe…

– Hàng có nguy cơ cháy nổ nhưng không được kiểm soát đúng

Pin, acquy, hóa chất, dung môi, khí nén=> có thể dẫn đến cháy nổ, tràn chất lỏng ra xe.

Nên chỉ nói “100% do bên vận chuyển” hoặc “100% do bên gửi” thường là… HƠI 1 CHIỀU

Về phía chủ hàng / người sử dụng dịch vụ vận chuyển

– Đóng gói cho đúng “tính cách” của hàng

Hàng dễ vỡ: yêu cầu NCC bọc xốp, mút, chống sốc, dùng carton dày, tốt nhất đặt lên pallet, quấn màng co; có nhãn cảnh báo hàng dễ vỡ.

Máy móc, thiết bị nặng: đóng thùng gỗ, cố định chân, tránh xô lệch; hàng quá khổ, quá nặng => cân nhắc thuê riêng 1 xe.

– Hàng nguy hiểm: phải có hồ sơ rõ ràng

Xin NCC Test report, MSDS, chứng nhận an toàn vận chuyển

Khai báo trung thực với bên vận chuyển: có pin không, có hóa chất không, có khí nén không…

– Ký hợp đồng / điều khoản vận chuyển rõ ràng

Ghi cụ thể: phạm vi trách nhiệm, trường hợp miễn trừ, mức bồi thường tối đa…

Hạn chế kiểu gửi hàng “theo thói quen”, nhắn qua Zalo là xong – đến lúc có việc không có gì để làm căn cứ.

– Mua bảo hiểm nếu hàng giá trị lớn / rủi ro cao

Có rất nhiều gói bảo hiểm hàng hóa vận chuyển trên thị trường.

Bảo hiểm không thay cho trách nhiệm của bên vận chuyển, nhưng là lớp bảo vệ thêm cho chính DN bạn.

Về phía đơn vị vận chuyển (carrier)

– Tư vấn và cảnh báo ngay từ lúc chào giá

Hỏi kỹ loại hàng, giá trị, tính chất.

Nếu bao bì không đạt chuẩn, hàng quá rủi ro mà hồ sơ không rõ => quyền từ chối nhận là để tự bảo vệ mình và các khách khác.

– Hợp đồng & chính sách vận chuyển minh bạch

Có quy định nội bộ / điều khoản dịch vụ: nhận loại hàng nào, không nhận loại hàng nào, yêu cầu hồ sơ với hàng nguy hiểm, chính sách bồi thường, quy trình khiếu nại.

– Quy trình vận hành & đào tạo nội bộ

Đào tạo lái xe, kho bãi về cách xếp dỡ, phân loại, chằng buộc.

– Khuyến khích chụp ảnh/ghi hình khi nhận hàng, nhất là với hàng dễ vỡ, hàng giá trị cao.

Không nhận hàng “mù thông tin” chỉ vì lợi nhuận

Một lô hàng “mập mờ” có thể “lôi theo” thiệt hại cho rất nhiều bên.

Rất nhiều vụ tranh chấp vận chuyển, nếu soi kỹ lại:

50% do không hiểu luật,

50% do không chịu thỏa thuận rõ từ đầu.

Đừng vì tiết kiệm được một ít tiền cước mà đặt mình vào thế có thể mất cả lô hàng, mất cả khách, còn thêm rắc rối pháp lý.

Hiểu luật, đóng gói chuẩn, khai báo thẳng thắn, chọn đúng đối tác vận chuyển – đó mới là cách làm của một người kinh doanh biết quản trị rủi ro, không chỉ “săn giá rẻ”.